Pierwsze polskie zgromadzenia

Obecnie w Polsce funkcjonuje mnóstwo zakonów żeńskich i męskich o różnorodnych zasadach i regułach klasztornych. Niektóre z działających dziś w naszym kraju zgromadzeń posiada bardzo bogatą historię i tradycję, o której opowiemy w niniejszym artykule.

Wiele z obecnie działających w Polsce zgromadzeń zakonnych przywędrowało tutaj podczas wieków naszej burzliwej historii. Niektóre zgromadzenia powstawały jednakże wyłącznie na terenie Polski i nie rozprzestrzeniły się w inne miejsca na świecie. W niniejszym rozdziale skupimy się więc na przybliżeniu Państwu najstarszych żeńskich klasztorów, funkcjonujących do dziś na terenie Polski.

Typowym, wyłącznie polskim zakonem żeńskim są znane nam wszystkim z pewnością Siostry Bernardynki (Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego świętego Franciszka z Asyżu). Obecnie na terenie naszego kraju znajduje się 9 domów zakonnych Bernardynek, które łącznie liczą około 200 zakonnic w miejscowościach: Chęciny, Brzeziny, Łowicz, Warta oraz w Krakowie, Łodzi i Wieluniu.

Najwięcej zakonów i zgromadzeń powstawało na terytorium Polski w średniowieczu. Już od X-XI wieku zaczęli pojawiać się u nas Benedyktyni, Kanonicy Luterańscy oraz Cystersi. Natomiast pierwszymi zakonami żeńskimi w Polsce były Dominikanki, czyli Zgromadzenie Sióstr świętego Dominika. Obecnie zakon mieści się w Krakowie i zajmuje się niesieniem posługi duszpasterskiej i apostolskiej, pomocą potrzebującym oraz edukacją w najbliższym otoczeniu.

Jednym z pierwszych polskich zgromadzeń zakonnych są również Siostry Franciszkanki, które obecnie mogą zajmować się zarówno posługą misyjną jak i edukacyjną wobec dzieci i młodzieży. Niektóre żeńskie zgromadzenia franciszkańskie niosą również pomoc osobom chorym i pracują na przykład w szpitalach lub hospicjach.

Ważnym przykładem tradycyjnego, polskiego zakonu żeńskiego o długiej historii jest również zgromadzenie Sióstr Klarysek, żyjące w ścisłej klauzurze po dzień dzisiejszy. Ich powołanie wyraża się w adoracyjnym skupieniu i kontemplacji Eucharystii. Obecnie Klaryski noszą charakterystyczne habity w szarym kolorze, przepasane sznurem oraz posiadające białe kaptury z czarnym welonem.

W XIV wieku na terytorium Polski pojawili się również Paulini, którzy w niedługim czasie osiedli na Jasnej Górze. Z tego też względu kojarzeni są z najstarszymi zgromadzeniami zakonnymi w naszym kraju. Celem tegoż zakonu jest przede wszystkim kontemplacja, pokuta i modlitwa oraz rozpowszechnianie kultu maryjnego.