Zakony klauzurowe, czyli innymi słowy – zamknięte, to specjalne zgromadzenia, w których życie skupia się wokół modlitwy i kontemplacji oraz czasu przybywania w odosobnieniu.

Mianem klauzuli (wprowadzonej przez świętego Cezarego w 510 roku) zwykło określać się wydzieloną część lub całość domu zakonnego, gdzie nie mają wstępu osoby z zewnątrz, a tym bardziej osoby odmiennej płci. Co więcej, zakonu klauzurowego (zamkniętego) zakonnicy ani zakonnice nie mogą opuścić bez specjalnego pozwolenia przełożonych w uzasadnionych przypadkach (o prawach i obowiązkach zakonników mówiliśmy w poprzednim rozdziale).

Zakony klauzurowe zobowiązują swoich członków do przestrzegania nierzadko bardzo surowych zasad, ponieważ życie codzienne jest tutaj skupione wokół kontemplacji, cichej modlitwy w samotności oraz służbie Bogu. Zakonnice z klasztorów zamkniętych mają dodatkowo ograniczone możliwości kontaktu ze światem zewnętrznym, chociaż w Polsce nie brak również zgromadzeń o nieco mniej surowych zasadach, choć są to zakony zamknięte.

Oczywiście, w większości zgromadzeń klauzurowych można spotkać się ze specjalnymi funkcjami niektórych członków, którzy oddelegowani są przez przełożonych do kontaktowania się ze światem zewnętrznym, przykładowo w sprawie remontów, zaopatrzenia czy pomocy medycznej.

Autorytety Kościoła Katolickiego postrzegają ścisłą klauzurę zakonów męskich i żeńskich jako umożliwienie skupienia życia na kontemplacji i rozważaniu słów Boga oraz życia świętych. Widzimy zatem wyraźnie, iż wstąpienie do zgromadzenia o surowej klauzurze powinno być przede wszystkim poparte silną i niezłomną wiarą oraz mocnym powołaniem, sprawdzanym w czasie nowicjatu przez specjalne rekolekcje czy dni skupienia.

W świetle autentycznego i szczerego powołania klauzura zakonna jest też często traktowana jako możliwość zaspokojenia potrzeby przebywania z Bogiem. Zakonnice przebywające w zakonie zamkniętym wyrzekają się całkowicie dóbr materialnych, poprzez złożenie ślubów ubóstwa oraz podporządkują całe swoje życie służbie Bogu, kontemplacji oraz modlitwie, wyrzekając się równocześnie łączności ze światem zewnętrznym, w tym także kontaktów z najbliższymi i rodziną. Od momentu wstąpienia do zakonu klauzurowego rodziną sióstr zakonnych są inne członkinie zgromadzenia.

Całkowita rezygnacja z dóbr materialnych oraz kontaktów z otoczeniem sprawia, iż mniszki przebywające w klasztorach klauzurowych mogą o wiele lepiej zagłębić się w misterium eucharystyczne. Samo wstąpienie do klasztoru traktowane jest w tym przypadku jako swego rodzaju dziękczynienie Bogu za ofiarowane łaski i dostąpienie do powołania zakonnego.